TÌM HIỂU VỀ HỢP CHẤT

1. Hợp chất là gì?
Trong tự nhiên, các nguyên tố tồn tại trong các chất khác nhau, chất mà được tạo thành từ hai hay nhiều nguyên tố được gọi là hợp chất.
1.1. Hợp chất có ở xung quanh ta
Hợp chất có ở xung quanh chúng ta, nước chẳng hạn, được tạo nên từ 2 nguyên tố Hidro và Oxi. Một số hợp chất khác như đường, vitamim C, trứng… được sử dụng thường xuyên trong gia đình. Hơn thế, có tới hàng triệu hợp chất được tổng hợp trong phòng thí nghiệm như insulin, sợi hóa học, nilon…

Xem phim

1.2. Làm thế nào kiểm tra 1 chất là đơn chất hay hợp chất?
Thủy ngân II oxit là hợp chất hay đơn chất?
- Ta phân hủy thủy ngân II oxit ở nhiệt độ cao.
- Lắp dụng cụ như hình. Khí sinh ra được dẫn qua ống dẫn khí đặt trong chậu nước nhằm thu khí bằng cách đẩy nước.

   
Xem phim

Kết quả sau khi nung:
     -      Trên thành ống nghiệm có những giọt chất lỏng màu trắng bạc là thủy ngân.
     -      Cho que đóm vào ống nghiệm thu khí thấy que đóm bùng cháy sáng chứng tỏ khí đó là khí oxi.
Kết luận:
Thủy ngân II oxit phân hủy ở nhiệt độ cao thành thủy ngân và khí oxi.
     ð Chứng tỏ Thủy ngân II oxit được tạo bởi 2 nguyên tố thủy ngân và oxi.
     ð Thủy ngân II oxit là hợp chất.
2. Công thức hóa học của hợp chất
Các hợp chất hóa học bao gồm các phân tử được tạo nên từ các nguyên tử thuộc nguyên tố. Công thức hóa học (CTHH) hiển thị ký hiệu hóa học (KHHH) của các nguyên tố và số lượng nguyên tử của mỗi nguyên tố.

* CTHH của cacbon đioxit
Cacbon đioxit là 1 hợp chất của cacbon và oxi. Nó gồm 2 nguyên tử oxi liên kết với 1 nguyên tử cacbon. Vì vậy, ta viết CTHH của cacbon đioxit là CO₂.
          + Số 2 nằm dưới chân KHHH của O gọi là chỉ số, cho biết số nguyên tử oxi trong phân tử.
          + Số 1 không cần ghi và được hiểu là chỉ có 1 nguyên tử cacbon trong phân tử.

 
 
Xem phim

2.1. Số phân tử và nguyên tử
Để biểu diễn số phân tử, ta viết thêm số phía trước CTHH gọi là hệ số (trừ số 1 không ghi). Ví dụ: 2CO₂: 2 phân tử cacbon đioxit hoặc 2 phân tử CO₂.

  
  
 
                                    Xem phim

3. Hợp chất có thành phần xác định?
Hợp chất được tạo thành bởi 2 hay nhiều nguyên tố liên kết với nhau theo một tỷ lệ xác định.
Ví dụ: phân tử nước luôn có 2 nguyên tử hidro và 1 nguyên tử oxi liên kết với nhau, mà không có trường hợp ngoại lệ. Vậy tỉ lệ H : O là 2 : 1.

3.1.Tỷ lệ các nguyên tử trong phân tử lưu huỳnh đioxit

 
 
 
Xem phim

3.2.Thành phần của glucozo
Glucozo mang lại vị ngọt cho trái cây, có CTHH là C₆H₁₂O₆. Phân tử gồm có 6 nguyên tử C, 12 nguyên tử H và 6 nguyên tử O.
Glucozo là 1 hợp chất phổ biến có trong nho, nước cam, mật ong.
Như vậy hợp chất có phân tử gồm 2 hay nhiều nguyên tố tạo nên.
Còn hỗn hợp thì có số nguyên tố y như vậy nhưng lúc này các nguyên tử không liên kết với nhau mà tồn tại riêng rẽ, nguyên tử cũng chính là phân tử.

3.3.Thử xét tỉ lệ nguyên tử của mỗi nguyên tố dựa vào mô hình phân tử của các hợp chất sau nhé.

4. Tính chất của hợp chất và các đơn chất có chứa nguyên tố tạo nên hợp chất
Tính chất của các hợp chất khác xa tính chất của các đơn chất chứa các nguyên tố tạo nên hợp chất.
Chẳng hạn như muối ăn NaCl được tạo nên bởi nguyên tố natri và clo. Nếu các nguyên tố này tồn tại ở dạng đơn chất thì:
     -      Natri thể rắn, kim loại mềm.
     -      Clo thể khí, màu vàng lục, rất độc.
Hợp chất NaCl là chất rắn, màu trắng, tan tốt trong nước,là gia vị quan trọng cũng như giúp bảo quản thực phẩm được lâu hơn.
Có thể xem bảng tính chất sau, ta sẽ thấy rõ sự khác biệt về tính chất của hợp chất so với tính chất của đơn chất chứa các nguyên tố tạo nên hợp chất.

Xem phim

(Theo Yteach.com)